|
Sonuçda bakıldığında , harp meydanlarından
çok uzaklarda , masa
başlarında birilerinin , bilgisizce ve bilinçsizce
, politik kaygıları hatta
kaprisleri yüzünden , binlerce gencecik insanın hayatlarını
, çok kötü
koşullar altında kaybettiğini görüyoruz.
Ne ilginçtir ki İngiliz , Anzak ve Fransız mezarlıklarında
da , bizim
şehitliklerimizde olduğu gibi ; " Vatanı için öldü
" yazıyor.
Kayıplar için resmi kayıtların kesin ve doğru
sayıları yansıttığı -
özellikle de Türkler için - pek söylenemez.
500 000 den fazla askerimizin savaşlara katıldığı
düşünülmektedir ve
bunlardan ;
55 000 şehit
100 000 yaralı
10 000 kaybolan
21 500 hastalıklarla ölüm
64 500 hastalık nedeni le savaştan çekilen
olmak üzere 250 000 den fazla yitim hesaplanmaktadır.
Birleşik kuvvetler de yaklaşık 490 000 kişi ile
- 80 000 kadarı Fransız -
savaşa katılmışlardır ve onların
da yitimi 250 000 - en kesin bilinen
7594 Avustralyalı , 2431 Yeni Zelandalı ölü - dolayındadır.
Birleşik kuvvetler 1. dünya savaşının bitmesinden
sonra 1919
da dövüşerek alamadıkları bu topraklara yeniden
döndüler. Mezarlık-
larını yeniden düzenlediler ve buraların harp
tarihlerinin en özgün yer-
lerinden birisi olduğunu işaretlemek için anıtlarını
diktiler. Şu anda 33
mezarlıkda ( İngiliz + Anzac + Fransız ) yaklaşık
9000 ölünün (bazıları-
nın cesedi bulunmasa bile ) kitabeleri bulunuyor. Türklerin
belirli me-
zarları ise 300 kişiyi bulmuyor ve en son yapılan anıtlar
, mezarlıklar
da bizimkiler.....
Son Çanakkale gazimiz 1994 de 110 yaşında öldü
, son Avustral-
yalı ve Yeni Zelandalı Gelibolu savaşçıları
ise 1997 de öldüler , ikisi de
101 er yaşında idiler - İngiliz ve Fransızlar
hakkında bilgim yok ama
hala yaşayan olduğunu - nedense - zannetmiyorum -.
Her yıl 25 Nisan da uzaklardan , Anzak torunları , Arıburnu'na
geliyor ve dedeleri gibi sabaha karşı buralara çıkartma
yapıyor....